- Τα έξοδα ενός πλοίου στο λιμάνι βγαίνουν κυρίως από τρία μεγέθη: χωρητικότητα (GRT/NRT), μήκος (LOA) και ημέρες παραμονής. Μερικά εξαρτώνται και από τη σημαία ή το DW.
- Τα βασικά: light dues (φαρικά τέλη), pilotage (πλοήγηση), towage (ρυμούλκηση), port & berthing dues (λιμενικά και παραβολής), παραλαβή αποβλήτων, και η αμοιβή του πράκτορα.
- Οι περισσότεροι υπολογισμοί είναι είτε κλίμακες («από τόσο έως τόσο GRT → τόσα ευρώ») είτε συντελεστές («τόσο ανά μονάδα»). Τα ποσά τα ορίζει κάθε φορέας και αλλάζουν.
1. Τα μεγέθη του πλοίου που χρειάζεστε
| Μέγεθος | Τι είναι | Πού το βρίσκετε |
|---|---|---|
| GRT / GT | Ολική χωρητικότητα: ο συνολικός εσωτερικός όγκος του πλοίου | Πιστοποιητικό χωρητικότητας (Tonnage Certificate) |
| NRT / NT | Καθαρή χωρητικότητα: ο «εμπορικός» όγκος, για φορτίο ή επιβάτες | Ίδιο πιστοποιητικό |
| LOA | Ολικό μήκος του πλοίου, σε μέτρα | Ship's particulars |
| DW / DWT | Deadweight: πόσο βάρος μπορεί να φέρει (φορτίο, καύσιμα, εφόδια) | Ship's particulars |
| Σημαία | Η χώρα νηολόγησης | Πιστοποιητικό νηολόγησης |
2. Light dues (φαρικά τέλη)
Τέλη για τη χρήση των φάρων και της θαλάσσιας σήμανσης. Υπολογίζονται συνήθως με βάση την καθαρή χωρητικότητα (NRT), π.χ. ένα ποσό ανά 1.000 τόνους NRT. Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται συντελεστής ανάλογα με τη σημαία. Ανάλογα με τους κανόνες, μπορεί να καλύπτουν διάστημα και όχι μόνο μία κλήση.
3. Pilotage (πλοήγηση)
Ο πλοηγός ανεβαίνει στο πλοίο για να το οδηγήσει με ασφάλεια μέσα και έξω από το λιμάνι. Σε πολλά λιμάνια η πλοήγηση είναι υποχρεωτική πάνω από ένα μέγεθος. Το τέλος βγαίνει συνήθως από κλίμακα GRT, χρεώνεται ανά κίνηση (είσοδος, έξοδος, μετακίνηση) και μπορεί να έχει προσαυξήσεις για νυχτερινές ώρες ή αργίες.
4. Towage (ρυμούλκηση)
Τα ρυμουλκά βοηθούν το πλοίο να δέσει και να ξεκινήσει. Δύο πράγματα ορίζουν το κόστος:
- Πόσα ρυμουλκά χρειάζονται. Εξαρτάται από το μέγεθος και το μήκος του πλοίου, από τους κανονισμούς του λιμανιού και από το αν το πλοίο έχει bow thruster, που συχνά μειώνει τον αριθμό.
- Πόσο κοστίζει το καθένα, συνήθως από κλίμακα GRT, ανά κίνηση.
Ο καιρός μπορεί να αλλάξει τον αριθμό την τελευταία στιγμή. Γι' αυτό η ρυμούλκηση είναι από τα κονδύλια που συχνά διαφέρουν ανάμεσα σε Proforma και Final D/A.
5. Port & berthing dues (λιμενικά τέλη και τέλη παραβολής)
Τα χρεώνει ο φορέας του λιμανιού για τη χρήση του λιμένα και της θέσης πρόσδεσης. Συνήθως συνδυάζουν δύο μέρη: ένα ανάλογα με τη χωρητικότητα (GRT) και ένα ανάλογα με το μήκος (LOA) επί τις ημέρες παραμονής. Γι' αυτό η σωστή εκτίμηση των ημερών μετράει στο Proforma.
6. Απόβλητα, διατυπώσεις, αμοιβή πράκτορα
- Παραλαβή αποβλήτων (garbage, sludge, sewage): συχνά υποχρεωτικό τέλος ανά κλήση, με κλίμακα GRT ή ανά ποσότητα.
- Ασφάλεια και διατυπώσεις (π.χ. ISPS, υγειονομική άδεια, τελωνειακές διαδικασίες, άδειες πληρώματος): συνήθως σταθερά ποσά ανά κλήση.
- Agency fee: η αμοιβή του πράκτορα. Είτε συμφωνείται, είτε βγαίνει από κλίμακα, συχνά βάσει DW ή GRT.
7. Πώς δουλεύει μια κλίμακα: παράδειγμα
Οι περισσότερες κλίμακες λειτουργούν με τον κανόνα «από τόσο και πάνω → τόσο». Βρίσκετε το μεγαλύτερο όριο που δεν ξεπερνά το μέγεθος του πλοίου και παίρνετε την τιμή του. Με μια φανταστική κλίμακα πλοήγησης:
| GRT από | Τέλος ανά κίνηση (EUR) |
|---|---|
| 0 | 300.00 |
| 5,000 | 520.00 |
| 15,000 | 780.00 |
| 30,000 | 1,050.00 |
Πλοίο με 24,150 GRT: το μεγαλύτερο όριο που δεν ξεπερνά τα 24,150 είναι το 15,000, άρα 780 € ανά κίνηση. Με είσοδο και έξοδο, 1,560 €.
Τα ποσά είναι φανταστικά, μόνο για να φανεί ο τρόπος. Οι πραγματικές κλίμακες εκδίδονται από κάθε φορέα και αλλάζουν.
Τα λιμενικά τέλη στο WinNavy
Το WinNavy είναι πρόγραμμα για ναυτιλιακά πρακτορεία, από τη WinKoin στη Θεσσαλονίκη. Για τα λιμενικά τέλη:
- οι κλίμακες και οι συντελεστές (πλοήγηση, ρυμούλκηση, απόβλητα, agency fee, συντελεστές σημαίας) ορίζονται μία φορά στις Ρυθμίσεις,
- το Proforma βγαίνει αυτόματα από GRT, NRT, LOA, DW, σημαία και ημέρες, με αυτόματο πλήθος ρυμουλκών (με ή χωρίς thruster),
- το αποτέλεσμα περνά στο D/A της άφιξης και βγαίνει σε PDF.
8. Ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά GRT και NRT;
Το GRT (ολική χωρητικότητα) μετρά όλο τον εσωτερικό όγκο του πλοίου. Το NRT (καθαρή χωρητικότητα) μόνο τον χώρο που χρησιμοποιείται εμπορικά. Διαφορετικά τέλη βασίζονται σε διαφορετικό μέγεθος: π.χ. τα φαρικά συνήθως στο NRT, η πλοήγηση και τα λιμενικά συνήθως στο GRT.
Τι είναι οι light dues;
Τα φαρικά τέλη, για τη χρήση φάρων και θαλάσσιας σήμανσης. Υπολογίζονται συνήθως από την καθαρή χωρητικότητα (NRT) του πλοίου και σε ορισμένες περιπτώσεις με συντελεστή ανάλογα με τη σημαία.
Πόσα ρυμουλκά χρειάζεται ένα πλοίο;
Εξαρτάται από το μέγεθος και το μήκος του, από τους κανονισμούς του λιμανιού, από το αν έχει bow thruster και από τον καιρό. Ο πλοηγός και ο πλοίαρχος έχουν τον τελικό λόγο.
Πώς υπολογίζονται τα λιμενικά τέλη;
Συνήθως με δύο μέρη: ένα ανάλογα με τη χωρητικότητα (GRT) και ένα ανάλογα με το μήκος (LOA) επί τις ημέρες παραμονής. Οι ακριβείς συντελεστές ορίζονται από τον φορέα κάθε λιμανιού.



