- Η φορτωτική (Bill of Lading, B/L) είναι το βασικό έγγραφο του φορτίου: αποδεικνύει ότι το πλοίο παρέλαβε το εμπόρευμα, περιγράφει τη σύμβαση μεταφοράς και, στη συνηθισμένη μορφή της, είναι τίτλος του εμπορεύματος.
- Το Cargo Manifest είναι η συγκεντρωτική λίστα όλων των φορτωτικών ενός ταξιδιού, κυρίως για το τελωνείο.
- Στο λιμάνι φόρτωσης ο ναυτικός πράκτορας συχνά ετοιμάζει και υπογράφει τις φορτωτικές για λογαριασμό του πλοιάρχου (as agents for the master). Τα στοιχεία τους πρέπει να συμφωνούν με το SOF και το D/A.
1. Τι είναι η φορτωτική και τι αποδεικνύει
Η φορτωτική εκδίδεται όταν το φορτίο φορτωθεί στο πλοίο. Έχει τρεις ρόλους:
- Απόδειξη παραλαβής: το πλοίο παρέλαβε τόσο φορτίο, σε αυτή την κατάσταση.
- Απόδειξη της σύμβασης μεταφοράς: από πού, προς τα πού, με ποιους όρους.
- Τίτλος του εμπορεύματος: στη διαπραγματεύσιμη μορφή της, όποιος κατέχει νόμιμα το πρωτότυπο δικαιούται να παραλάβει το φορτίο στον προορισμό. Γι' αυτό τη χρησιμοποιούν και οι τράπεζες στις πληρωμές με πίστωση.
2. Τα πεδία μιας φορτωτικής
| Πεδίο | Τι γράφει |
|---|---|
| Shipper | Ο φορτωτής, αυτός που παραδίδει το φορτίο |
| Consignee | Ο παραλήπτης, ή «TO ORDER» (ή «to order of …») όταν η φορτωτική θα μεταβιβαστεί |
| Notify party | Ποιος ειδοποιείται όταν φτάσει το πλοίο |
| Vessel / Voyage | Το πλοίο και το ταξίδι |
| Port of loading / discharge | Λιμάνι φόρτωσης και εκφόρτωσης |
| Description of goods | Περιγραφή φορτίου, σημάδια, συσκευασία |
| Gross weight / quantity | Βάρος ή ποσότητα, όπως δηλώνεται |
| Freight | Πώς πληρώνεται ο ναύλος (π.χ. «freight payable as per charter party») |
| Number of originals | Πόσα πρωτότυπα εκδόθηκαν (συχνά 3/3) |
| Place and date of issue | Πού και πότε εκδόθηκε, και υπογραφή |
3. Πρωτότυπα, «to order» και ναύλωση
Συνήθως εκδίδεται ένα σετ πρωτοτύπων (π.χ. τρία) και κάποια αντίγραφα «non-negotiable». Όταν ένα πρωτότυπο χρησιμοποιηθεί για την παραλαβή, τα υπόλοιπα ακυρώνονται. Μια φορτωτική «to order» μεταβιβάζεται με οπισθογράφηση, και έτσι μπορεί το φορτίο να αλλάξει χέρια όσο το πλοίο ταξιδεύει.
Στα χύδην φορτία με ναύλωση ταξιδιού (σιτάρι, τσιμέντο, λιπάσματα κ.λπ.) χρησιμοποιούνται συχνά τυποποιημένες φορτωτικές για ναυλοσύμφωνα, όπως η CONGENBILL της BIMCO. Αυτές παραπέμπουν στους όρους του ναυλοσυμφώνου.
4. Cargo Manifest
Το Cargo Manifest είναι η λίστα όλου του φορτίου του πλοίου για ένα ταξίδι: μία γραμμή ανά φορτωτική, με αριθμό B/L, φορτωτή, παραλήπτη, περιγραφή, ποσότητα και βάρος. Το χρειάζονται κυρίως οι τελωνειακές αρχές και οι πράκτορες στα επόμενα λιμάνια. Επειδή βγαίνει από τις φορτωτικές, οτιδήποτε λάθος υπάρχει σε αυτές περνά και στο Manifest.
5. Ποιος υπογράφει
Η φορτωτική υπογράφεται από τον πλοίαρχο ή, πολύ συχνά, από τον πράκτορα για λογαριασμό του (as agents for and on behalf of the master), με εξουσιοδότηση. Ο πράκτορας πρέπει να ελέγχει ότι ό,τι υπογράφει συμφωνεί με αυτό που πραγματικά φορτώθηκε (mate's receipt, αποτελέσματα ζύγισης ή draft survey) και με τις οδηγίες του πλοιοκτήτη.
6. Συχνά λάθη
- Βάρος ή ποσότητα που δεν συμφωνεί με το draft survey, το SOF ή το Manifest.
- Λάθος παραλήπτης ή «notify party», ή «to order» εκεί που έπρεπε ονομαστικός παραλήπτης (και αντίστροφα).
- Λάθος αριθμός πρωτοτύπων, ή πρωτότυπα που κυκλοφορούν χωρίς έλεγχο.
- Ημερομηνία έκδοσης που δεν ταιριάζει με την ολοκλήρωση της φόρτωσης.
- Ξαναγράψιμο των ίδιων στοιχείων (πλοίο, λιμάνια, φορτίο) σε Word και Excel για κάθε έγγραφο, και κάποια στιγμή μια διαφορά.
Φορτωτικές και Manifest στο WinNavy
Το WinNavy είναι πρόγραμμα για ναυτιλιακά πρακτορεία, από τη WinKoin στη Θεσσαλονίκη:
- οι φορτωτικές της άφιξης παίρνουν πλοίο, λιμάνια και φορτίο από την άφιξη, με ελεύθερο κείμενο για φορτωτή, παραλήπτη και notify,
- το Cargo Manifest βγαίνει από τις ίδιες φορτωτικές, χωρίς ξαναγράψιμο,
- όλα σε PDF με το επιστολόχαρτό σας, μαζί με το SOF και το D/A της ίδιας άφιξης.
7. Ερωτήσεις
Τι είναι η φορτωτική (Bill of Lading);
Το έγγραφο που εκδίδεται όταν το φορτίο φορτωθεί στο πλοίο. Αποδεικνύει την παραλαβή του, περιγράφει τη σύμβαση μεταφοράς και, στη διαπραγματεύσιμη μορφή της, είναι τίτλος του εμπορεύματος.
Τι σημαίνει «to order» στη φορτωτική;
Ότι η φορτωτική δεν έχει ονομαστικό παραλήπτη και μεταβιβάζεται με οπισθογράφηση. Το φορτίο το παραλαμβάνει όποιος κατέχει νόμιμα το πρωτότυπο στο τέλος.
Ποια η διαφορά φορτωτικής και Cargo Manifest;
Η φορτωτική αφορά μία αποστολή. Το Manifest είναι η λίστα όλων των φορτωτικών του πλοίου για ένα ταξίδι, κυρίως για τις τελωνειακές αρχές.
Μπορεί ο πράκτορας να υπογράψει τη φορτωτική;
Ναι, για λογαριασμό του πλοιάρχου (as agents for and on behalf of the master), όταν έχει εξουσιοδότηση. Πρέπει όμως να ελέγξει ότι τα στοιχεία συμφωνούν με ό,τι φορτώθηκε πραγματικά.



